DMCR NEWS

จากกรณีที่มีข่าวการสัมผัสถูกแมงกะพรุนกล่องของนักท่องเที่ยวบริเวณจังหวัดตราด เมื่อเร็ว ๆ นี้ นั้น การแบ่งปันข้อมูลของผู้ได้รับพิษแมงกะพรุน โดยเฉพาะการปฏิบัติตนและการปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่ถูกต้อง นับเป็นประโยชน์ต่อสาธารณะในการสร้างความตระหนักรู้เพื่อการท่องเที่ยวทางทะเลอย่างปลอดภัย

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้มีการดำเนินการศึกษาและเผยแพร่องค์ความรู้เกี่ยวกับแมงกะพรุนกล่องทั้งด้านชีววิทยาและการปฐมพยาบาลเบื้องต้นตลอดจนการรักษา ในทุกสื่อที่มีอยู่ โดยทำงานร่วมกับกรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข และเครือข่ายผู้ที่เกี่ยวข้องอื่น ๆ ได้แก่ ชุมชน ผู้ประกอบการ สาธารณสุข สถานพยาบาล ผู้นำชุมชนในท้องถิ่น ตลอดจนการนำร่องในการติดตั้งตาข่ายกั้นแมงกะพรุน ในพื้นที่เสี่ยงต่าง ๆ อย่างต่อเนื่อง

โดยในช่วงระหว่างวันที่ 22-23มีนาคม 2561 ที่ผ่านมา กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ออกสำรวจเพื่อประเมินสถานการณ์ในพื้นที่เสี่ยงบริเวณจังหวัดตราด พบแมงกะพรุนพิษ ชนิด แมงกะพรุนกล่องสกุล Chironex บริเวณชายหาดต่าง ๆ ของเกาะหมาก จ.ตราด จำนวนมาก แต่ไม่พบแมงกะพรุนภายในตาข่ายกั้นแมงกะพรุน ที่ติดตั้งไว้ในพื้นที่เกาะหมากรีสอร์ท และพรหมภักดี รีสอร์ท ซึ่งเป็นช่วงที่มีการพบเห็นแมงกะพรุนกล่องได้ของพื้นที่ในช่วงหลายปีที่ผ่านมานี้ แต่จากปรากฏการณ์ที่พบเห็นได้จำนวนมากในช่วงนี้ซึ่งเป็นฤดูกาลตามปกติ จึงควรเพิ่มความระมัดระวังในการเผชิญเหตุดังกล่าว

นักท่องเที่ยวหรือผู้ที่ต้องปฏิบัติงานในพื้นที่นี้จึงควรที่จะเพิ่มความระมัดระวังและเข้มงวดในการปฏิบัติงาน ดังนี้

1. นักท่องเที่ยว : ควรงดหรือหลีกเลี่ยงการลงว่ายน้ำในบริเวณที่มีแมงกะพรุนชุกชุม ในการลงว่ายน้ำก็ควรที่จะสังเกตบริเวณที่ว่ายน้ำว่าไม่เห็นแมงกะพรุนและควรสวมชุดที่ป้องกันร่างกายให้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้  ควรเลือกเล่นน้ำในหาดที่มีตาข่ายป้องกันแมงกะพรุน และหากสัมผัสถูกแมงกะพรุนกล่องให้รีบขึ้นจากน้ำทะเลโดยด่วนที่สุด พร้อมทั้งหาน้ำส้มสายชูราดลงบริเวณที่ถูกสัมผัสให้มากที่สุด นานไม่ต่ำกว่า ๓๐ วินาที ไม่ควรใช้น้ำจืด และห้ามขัดถู

2. ผู้ประกอบการ : หากตรวจสอบแล้วพบแมงกะพรุนกล่อง ควรแจ้งเตือนนักท่องเที่ยวที่จะลงว่ายน้ำให้เพิ่มความระมัดระวังมากกว่าปกติ และควรอธิบายและให้ความรู้แก่นักท่องเที่ยวในการปฏิบัติตัวอย่างไร เมื่อสัมผัสถูกแมงกะพรุนกล่องเข้า ไม่ควรจับต้องและควรที่จะหาทางป้องกันไม่ให้แมงกะพรุนลอยเข้ามาสัมผัสถูกกับนักท่องเที่ยวที่ลงว่ายน้ำ เช่น วางตาข่ายกั้นแมงกะพรุน พร้อมทั้งจัดเตรียมน้ำส้มสายชูให้พร้อมใช้อยู่ตลอดเวลา และควรประกาศหรือติดตั้งป้ายเตือนให้เห็นหรือทราบทั่วถึงกัน

วิธีการช่วยเหลือและปฐมพยาบาลเบื้องต้นที่ถูกต้อง

1. ผู้ช่วยเหลือต้องแน่ใจว่าตัวเองปลอดภัยจากแมงกะพรุน

2. นำผู้บาดเจ็บขึ้นจากน้ำ หรือ ไปยังบริเวณที่ปลอดภัย

3. ให้ผู้บาดเจ็บอยู่นิ่ง ๆ เพื่อลดการยิงพิษจากแมงกะพรุน

4. ห้ามขัดถูบริเวณที่ถูกแมงกะพรุน

5. ควรสังเกตอาการตลอดเวลา หากหมดสติ ไม่หายใจ หรือไม่มีชีพจร ให้ทำการปั๊มหัวใจ (CPR) ทันที

6. ชะล้างบริเวณที่ถูกพิษด้วยน้ำส้มสายชู นานอย่างน้อย 30 วินาที หากไม่มีให้ใช้น้ำทะเล แต่ห้ามใช้น้ำจืด

7. ใช้ถุงมือหนา หรือแหนบคีบหนวดที่ยังติดอยู่ ห้ามใช้มือหยิบ

8. นำส่งโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลโดยเร็วที่สุด