การจัดการพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนอง
Management of Ranong Biosphere Reserve
วิจารณ์ มีผล
สำนักอนุรักษ์ทรัพยากรป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ๑๒๐ หมู่๓ อาคารรัฐประศาสนภักดี ศูนย์ราชการฯ ถ.แจ้งวัฒนะ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ ๑๐๒๑๐
พื้นที่สงวนชีวมณฑล หมายถึงพื้นที่ระบบนิเวศบนบก ทะเลหรือชายฝั่งทะเล หรือพื้นที่ซึ่งประกอบด้วยระบบนิเวศดังกล่าวรวมกัน ที่ได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติภายใต้โครงการมนุษย์และชีวมณฑลขององค์การยูเนสโก โดยมีวัตถุประสงค์หลัก ๓ ประการ ได้แก่ การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ การส่งเสริมการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืน และการสนับสนุนด้านการศึกษาวิจัยและฝึกอบรมต่างๆ ปัจจุบันทั่วโลกมีพื้นที่สงวนชีวมณฑล จำนวน ๖๕๑ แห่ง พื้นที่สงวนชีวมณฑลระนองนับเป็นพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งล่าสุดของประเทศไทยซึ่งมีระบบนิเวศป่าชายเลนเป็นตัวแทนของพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งนี้ ได้รับการประกาศจากองค์การยูเนสโกเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๔๐ การจัดการพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนองได้ยึดแนวทางการจัดการขององค์การยูเนสโก คือแผนปฏิบัติการมาดริด โดยเน้นเกี่ยวกับการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้พื้นที่สงวนชีวมณฑลเป็นแหล่งเรียนรู้ การใช้พื้นที่สงวนชีวมณฑลเป็นแหล่งศึกษาวิจัยเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการศึกษาวิจัยด้านความหลากหลายทางชีวภาพ เป็นต้น สำหรับผลการดำเนินงานเกี่ยวกับการจัดการพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนองที่ผ่านมาครอบคลุมวัตถุประสงค์หลักทั้ง ๓ ประการ ได้แก่ ด้านการอนุรักษ์ ด้านการพัฒนา และด้านการศึกษาวิจัย โดยเฉพาะด้านการอนุรักษ์นั้นพื้นที่แห่งนี้มีการอนุรักษ์ป่าชายเลนเอาไว้ให้คงความอุดมสมบูรณ์ ดังจะเห็นได้จากพื้นที่ที่อนุรักษ์ไว้เพื่อการศึกษาวิจัยภายใต้การดูแลของศูนย์วิจัยป่าชายเลนระนองซึ่งปัจจุบันสภาพป่ามีความอุดมสมบูรณ์มาก นอกจากนี้แล้วจากการประเมินพื้นที่สงวนชีวมณฑลระนองโดยองค์การยูเนสโก ปรากฏว่าพื้นที่สงวนชีวมณฑลแห่งนี้มีผลการดำเนินงานบรรลุตามยุทธศาสตร์เซวิลล์และกรอบบทบัญญัติเครือข่ายพื้นที่สงวนชีวมณฑล