โครงการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งด้วยวัสดุธรรมชาติ
บุญช่วย อรรถวรรธน พงษ์วิทิต จือเหลียง และณิตธิกรณ์ จือเหลียง
กองบริหารจัดการพื้นที่ชายฝั่ง กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ๑๒๐ ม. ๓ อาคารรัฐประศาสนภักดี ศูนย์ราชการเฉลิมพระเกียรติ แขวงทุ่งสองห้อง เขตหลักสี่ กรุงเทพฯ ๑๐๒๑๐
บทคัดย่อ
งานวิจัยการแก้ไขปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งด้วยวัสดุธรรมชาติ ได้ดำเนินการศึกษาและลงพื้นที่สำรวจบริเวณ ต.บาง-กระเจ้า และ ต. บางหญ้าแพรก จ. สมุทรสาคร ซึ่งแก้ไขปัญหาการกัดเซาะพื้นที่ชายฝั่งด้วยวิธีการปักไม้ไผ่ชะลอคลื่น เพื่อเพิ่มปริมาณของพันธุ์ไม้หลังแนวไม้ไผ่ ผลการศึกษาพบว่า สภาพโครงสร้างป่าหลังแนวปักไม้ไผ่เป็นพันธุ์ไม้จำนวน 3 ชนิด คือ แสมขาว (Avicennia alba) แสมทะเล (Avicennia marina) และตาตุ่มทะเล (Excoecaria agallocha) ซึ่งในพื้นที่ ต.บางกระเจ้า มีความหนาแน่นของแสมขาวมากที่สุด เท่ากับ ๙.๘๕ ต้นต่อไร่ รองลงมา คือ แสมทะเล ๘.๖๒ ต้นต่อไร่ นอกจากนี้ได้สำรวจพบว่า แสมทะเล มีความหนาแน่นของลูกไม้ (Seeding) และไม้หนุ่ม (Sapling) เท่ากันที่ ๑.๒๓ ต้นต่อไร่ ค่าดัชนีความหลากหลายทางชนิดพันธุ์ (H’) และค่าดัชนีความสม่ำเสมอของชนิดพันธุ์ (J’) เท่ากับ ๐.๖๙ และ ๐.๙๙๗ ตามลำดับ ในส่วนของ ต.บางหญ้าแพรก มีความหนาแน่นของแสมทะเล แสมขาว และตาตุ่มทะเล เท่ากับ ๔๐๖.๙๓, ๒๑.๘๗ และ ๐.๕๓ ต้นต่อไร่ ตามลำดับ พบความหนาแน่นของลูกไม้ ๒ ชนิด คือ แสมทะเล ๖.๔๐ ต้นต่อไร่ และแสมขาว ๓.๗๓ ต้นต่อไร่ ส่วนไม้หนุ่มพบทั้งสิ้น ๔ ชนิด คือ แสมทะเล โกงกางใบใหญ่ แสมขาว และโกงกางใบเล็ก มีความหนาแน่น ๑๓๙.๒๐, ๑๑.๒๐, ๒.๑๓ และ ๑.๐๗ ต้นต่อไร่ ตามลำดับ การเก็บข้อมูลตะกอนดินที่เสาวัด ต. โคกขาม ต. บางหญ้าแพรก อ. เมือง จ. สมุทรสาคร ต. สองคลอง อ. บางปะกง จ. ฉะเชิงเทรา และ ต. บางแก้ว อ. เมือง จ. สมุทรสงคราม มีค่าเฉลี่ยตะกอนสะสม เท่ากับ ๑๔.๐๕±๓.๒๕, ๑๓.๔๔±๕.๕๓, ๑.๖๗±๓.๑๓ และ ๑.๐๑±๒.๗๔ ซม. ตามลำดับ