วันที่ 11 สิงหาคม 2569 ดร.ปิ่นสักก์ สุรัสวดี อธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง (อทช.) เป็นประธานการประชุมหารือแนวทางและมาตรการเร่งด่วนเพื่อแก้ไขปัญหาการตายของพะยูนจากกิจกรรมของมนุษย์ โดยมีนายอุกกฤต สตภูมินทร์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พร้อมด้วยข้าราชการและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเข้าร่วม ณ ห้องศูนย์อำนวยการพิทักษ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ชั้น 8 กรม ทช. ที่ประชุมกำหนดเป้าหมายสำคัญ “ลดการตายของพะยูนจากกิจกรรมของมนุษย์ให้เป็นศูนย์” โดยเร่งแก้ไข 2 ปัจจัยหลัก ได้แก่ การถูกเรือชนและการติดเครื่องมือประมง โดยเฉพาะพื้นที่ภูเก็ต กระบี่ และตรัง พร้อมกำหนดมาตรการทั้งระยะสั้นและระยะยาว รวมถึงพื้นที่เป้าหมายและหน่วยงานรับผิดชอบให้ชัดเจน ในส่วนด้านการเดินเรือ ทช. เตรียมจัดทำ “Dugong-Safe Navigation Route” หรือเส้นทางเดินเรือปลอดภัยสำหรับพะยูน โดยใช้ข้อมูลการพบพะยูนและเส้นทางเดินเรือประกอบการกำหนดพื้นที่ พร้อมพิจารณาจัดทำทุ่นหรือเครื่องหมายแสดงพื้นที่สำคัญ และกำหนดความเร็วเรือที่เหมาะสมเพื่อลดความเสี่ยงจากการชน รวมถึงศึกษาการครอบใบจักรเรือและทบทวนประสิทธิภาพอุปกรณ์ส่งเสียงเตือนสัตว์ทะเล หรือ pinger ส่วนการลดการติดเครื่องมือประมง เตรียมพิจารณาปรับปรุงลอบพับปูและอวนจมปู เช่น เพิ่มความแข็งแรงและขนาดเชือกคร่าว ใช้เชือกใยยักษ์ เพิ่มทุ่นที่มองเห็นได้ชัดเจน และใช้ weak link เพื่อลดการพันรัด พร้อมจัดทำ Fishing Gear Zoning กำหนดพื้นที่วางเครื่องมือประมงที่มีความเสี่ยงต่อพะยูนอย่างเหมาะสม
ทั้งนี้ อธิบดีฯ มอบหมายสำนักงานทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งที่ 6, 7 และ 10 ลงพื้นที่ระหว่างวันที่ 11–12 สิงหาคม 2569 รับฟังข้อมูลจากชาวประมงและผู้เกี่ยวข้อง ทั้งรูปแบบและจุดวางเครื่องมือประมง เส้นทางเดินเรือ และแนวทางปรับเปลี่ยนที่สามารถดำเนินการได้จริง โดยคำนึงถึงการอนุรักษ์ควบคู่กับวิถีชีวิตของชุมชน พร้อมให้ทีมสัตวแพทย์รวบรวมข้อมูลสถิติและสาเหตุการตาย ตลอดจนหลักฐานทางวิชาการและแนวโน้มประชากร เพื่อสนับสนุนการกำหนดมาตรการเชิงรุก โดยกรม ทช. เตรียมประกาศ มาตรการเร่งด่วนแก้ไขปัญหาพะยูนตาย ในวันที่ 17 สิงหาคม 2569 “วันอนุรักษ์พะยูนแห่งชาติ” พร้อมแถลงข่าวต่อสาธารณชน และเตรียมนำมาตรการเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งแห่งชาติ โดยกำหนดให้ชัดเจนว่า “ใครทำอะไร ที่ไหน และภายในเมื่อใด” ก่อนประชุมติดตามผลอีกครั้งในวันที่ 13 สิงหาคม 2569 เป้าหมายของกรม ทช. คือ ไม่เพียงลดจำนวนพะยูนที่ตาย แต่ต้องทำให้ “พะยูนไม่ต้องตายจากกิจกรรมของมนุษย์” และผลักดันเป้าหมายการตายเป็นศูนย์ให้เกิดขึ้นจริง


ข่าว: สุนันทา จันทร์บุตราช นักประชาสัมพันธ์
ภาพ: วุฒิภัทร วิมุกตานนท์ นายช่างภาพชำนาญงาน