DMCR NEWS

          จังหวัดสมุทรสาคร ตั้งอยู่บนปากแม่น้ำท่าจีน ทำให้เกิดเป็นระบบนิเวศน้ำกร่อย ประกอบกับอิทธิพลของกระแสน้ำทะเลที่นำเอาโคนเลนมาทับถมทำให้เกิดหาดเลนยาว ตลอดแนวชายฝั่งมีเนื้อที่ ประมาณ 16,000 ไร่ มีความอุดมสมบูรณ์และมีความหลากหลายทางชีวภาพ จึงทำให้สภาพป่าไม้ในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ส่วนใหญ่มีสภาพเป็นป่าชายเลน โดยเฉพาะในเขตพื้นที่อำเภอเมือง สมุทรสาคร ซึ่งได้มีการกำหนดแนวเขต ป่าสงวนแห่งชาติ เพื่อป้องกันการบุกรุกทำลายพื้นที่ป่าชายเลน จำนวน 2 ป่า คือ
ป่าอ่าวมหาชัยฝั่งตะวันออก อยู่ในท้องที่ตำบลบางหญ้าแพรก ตำบลโคกขาม ตำบลพันท้ายนรสิงห์ อำเภอเมืองสมุทรสาคร มีเนื้อที่ 7,343 ไร่ ภายในแนวเขตตามแผนที่ ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ 1194 (พ.ศ.2529) ออกตามความในพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 และป่าอ่าวมหาชัยฝั่งตะวันตก อยู่ในท้องที่ตำบลนาโคก ตำบลกาหลง ตำบลบางโทรัด ตำบลบ้านบ่อ ตำบลบางกระเจ้า และตำบลบางหญ้าแพรก อำเภอเมืองสมุทรสาคร มีเนื้อที่ 8,865 ไร่ ภายในแนวเขต ตามแผนที่ท้ายกฎกระทรวง ฉบับที่ 1202 (พ.ศ.2530) ออกตามความในพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507

          ปัจจุบันป่าสงวนแห่งชาติทั้ง 2 ป่า พื้นที่ส่วนใหญ่กลายสภาพเป็นทะเล เนื่องจาก คลื่นลม และกระแสน้ำที่พัดเข้าหาฝั่งอย่างรุนแรงเป็นเวลานานๆ ทำให้พื้นที่ป่าชายเลน ถูกทำลาย จะมีสภาพป่าเหลืออยู่บ้างเพียงจำนวนน้อย มีลักษณะเป็นหย่อมๆ บริเวณปากแม่น้ำท่าจีน เขตป่าสงวนแห่งชาติ ป่าอ่าวมหาชัยฝั่งตะวันตก มีเนื้อที่เหลืออยู่ประมาณ 450 ไร่

          ตามคำสั่งของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 64/2557 ลงวันที่ 14 มิถุนายน 2557 ต้องการแก้ปัญหาการบุกรุกพื้นที่ป่าไม้ ทั้งป่าบกและป่าชายเลน โดยมีแผนปฏิบัติการ "แอเรียออพเพอเรชั่น" หรือ เอโอ ซึ่งมีอยู่ 4 ประเภท คือ 1.เอโอ 1 พื้นที่ที่เสร็จสิ้นคดีเรียบร้อยแล้วพร้อมที่จะทำตามมาตรา 25 ของพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 2.เอโอ 2 พื้นที่ที่มีการดำเนินคดีอยู่ในชั้นพนักงานสอบสวน อัยการ หรือศาล 3.เอโอ 3 พื้นที่ที่มีการบุกรุกป่าใหม่ รวมถึงพื้นที่ที่มีการดำเนินการตรวจสอบเอกสารสิทธิต่างๆ และป้องกันไม่ให้มีการบุกรุกเพิ่มใหม่ และ 4.เอโอ 4 เป็นพื้นที่ที่เป็นป่าสมบูรณ์ที่ต้องป้องกันให้ได้

          จังหวัดสมุทรสาคร ได้สนธิกำลังกับหลายหน่วยงาน เพื่อ ดำเนินการตามแผนปฏิบัติการ "แอเรียออพเพอเรชั่น" โดยร.ต.ท.อาทิตย์ บุญญะโสภัต ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร ได้มอบหมายให้ พ.อ.จักราวุธ สินพูลผล รอง ผอ.รมน.จังหวัดสมุทรสาคร เป็นหัวหน้าคณะ ในการตรวจสอบกรณีร้องเรียนการบุกรุกที่ป่าชายเลน ของร้านอาหารชื่อดังตั้งอยู่บริเวณชายทะเลบ้านกระซ้าขาว ตำบลบ้านบ่อ อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร และสนธิกำลังร่วมกับหน่วยงานต่างๆ ประกอบด้วย นายเฉลิมชัย โชติกมาศ ผอ.ส่วนคุ้มครองและป้องกันทรัพยากร ป่าชายเลน กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง นายยรรยง เลขาวิจิตร ผอ.ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดสมุทรสาคร นายสุรพันธ์ สิทธิชัย ผู้ช่วยหัวหน้าศูนย์ดำรงธรรม ตำรวจกองปราบปรามทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม สำนักงานเจ้าท่าจังหวัดสมุทรสาคร และปลัดอำเภอเมือง โดยก่อนที่เจ้าหน้าที่จะทำการตรวจสอบในพื้นที่ตั้งร้านอาหารดังกล่าว ได้มีการประชุมวางแผนที่สำนักวิจัยและพัฒนาป่าชายเลนที่ 5 อ่าวมหาชัยฝั่งตะวันตก ซึ่งมีการนำภาพถ่ายดาวเทียมทางอากาศตั้งแต่ปี 2545 ปี 2556 และปี 2557 มาแสดงให้ ผู้เกี่ยวข้องได้รับทราบ

          จากภาพถ่ายดาวเทียมทางอากาศแสดงให้เห็นว่า ร้านอาหารดังกล่าวมีการก่อสร้าง ในปี 2557 โดยยื่นออกไปในทะเลตรงจุดที่เป็นป่าชายเลน ซึ่งเป็นพื้นที่อนุรักษ์ชายฝั่งตะวันตกของอ่าวไทย และเป็นการก่อสร้างหลังมติคณะรัฐมนตรี พ.ศ.2548 ในขณะที่คณะรัฐมนตรีมีนโยบายอนุรักษ์พื้นที่ป่าชายเลนและทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม

          ต่อมาเจ้าหน้าทั้งหมดจึงเดินทางไปยัง ร้านอาหารที่ถูกร้องเรียน เพื่อขอตรวจสอบเอกสารสิทธิในการครอบครองที่ดิน โดยมีเจ้าของร้าน (ขอสงวนชื่อ นามสกุล) นำเอกสาร ทั้งหมดมาให้เจ้าหน้าที่แต่ไม่มีเอกสารที่แสดงถึงการครอบครองพื้นที่ตามกฎหมาย มีเพียงหลักฐานการเสียภาษีการใช้ประโยชน์ที่ดินให้ กับองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ นอกจากนี้ เจ้าหน้าที่ยังได้ใช้เครื่องบอกพิกัดดาวเทียม ตรวจวัดตามจุดต่างๆ ภายในร้านอาหารเพื่อเปรียบเทียบกับแผนที่ภาพถ่ายดาวเทียม ทางอากาศ

          นายเฉลิมชัย โชติกมาศ เผยว่า จากการตรวจสอบเอกสารหลักฐานทั้งหมดของร้านอาหาร ไม่มีเอกสารสิทธิในการครอบครองที่ดินแต่อย่างใด มีเพียงเอกสารเสียภาษีเท่านั้น เมื่อไม่มีเอกสารสิทธิในการครอบครองที่ดินจึงถือว่าเป็นการบุกรุก เป็นการกระทำผิดตาม พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.2484 และพ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 รวมทั้งยังผิด พ.ร.บ.การเดินเรือในน่านน้ำไทย พ.ศ.2456 ซึ่งความผิดตาม พ.ร.บ.ป่าไม้ พ.ศ.2484 และพ.ร.บ. ป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 มีโทษทั้งทางอาญาและทางแพ่ง โดยทางแพ่งนั้นการบุกรุกป่าชายเลนให้เกิดความเสียหายจะมีโทษปรับไร่ละ 118,300 บาท และหลังจากนี้เจ้าหน้าที่จะดำเนินการแจ้งข้อกล่าวหาและสอบปากคำกับเจ้าของร้านอาหาร สำหรับการรื้อถอนนั้นต้องไปตามกระบวนการทางกฎหมายซึ่งต้องเป็นคำสั่งของศาลยุติธรรม

          ด้านเจ้าของร้านอาหาร กล่าวว่า ตนเองก็เพิ่งจะทราบข้อกล่าวหาว่าบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลน และยอมรับว่าตนเองไม่เอกสารสิทธิ ในการครอบครอง เพราะเป็นที่ดินซึ่งอาศัย กันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ ปัจจุบันสภาพชายฝั่งได้ถูกกัดเซาะเข้ามามาก จนทำให้ ชาวบ้านบางส่วนต้องขยับย้ายออกไปนอกพื้นที่ และชาวบ้านในชุมชนกระซ้าขาวกว่า 100 หลังคาเรือน ที่อาศัยอยู่มาเป็นร้อยปี ก็ไม่มีเอกสารสิทธิมีเพียงเอกสารการ เสียภาษีให้กับท้องถิ่น ซึ่งพื้นป่าชายเลนจริงๆ หายไปตั้งแต่ตนเองเป็นเด็กๆ แล้ว สำหรับร้านอาหารของตนเองนั้นเพิ่งเปิดให้บริการได้ไม่ถึงปี และขอความเห็นใจเพราะร้านอาหารของตนเองมีนโยบาย ชัดเจนในการช่วยเหลือชุมชนให้มีงานทำ ด้วยการจ้างคนภายในชุมชน ทำงาน และเปิดให้ชุมชนได้มีโอกาสขายของฝากกับนักท่องเที่ยว ที่เข้ามาใช้บริการร้านอาหารอีกด้วย

          หลังจากเจ้าหน้าที่ได้เข้าตรวจสอบที่ร้านอาหารครัวเจ้าพระยา เป็นที่เรียบร้อย ด้วยการตรวจพิกัดดาวเทียมตามจุดต่างๆ จึงได้เชิญตัวเจ้าของร้านไปสอบปากคำเพิ่มเติมที่ สำนักวิจัยและพัฒนาป่า ชายเลนที่ 5 พร้อมแจ้งข้อกล่าวหาและส่งสำนวนบันทึกการตรวจสอบ ทั้งหมดให้ เจ้าหน้าที่ตำรวจ สภ.บางโทรัด เพื่อดำเนินการตาม ขั้นตอนทางกฎหมาย โดยเจ้าของร้านอาหารดังกล่าวได้ปฏิเสธ ข้อกล่าวหาและขอประกันตัวเพื่อต่อสู้คดีตามกระบวนการทางกฎหมาย

          ขณะที่ข้อมูลจากเอกสารขององค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ ที่ สค 73503/23 ลงวันที่ 22 มกราคม 2557 ระบุถึงเรื่องการแจ้งให้ระงับการก่อสร้าง และรื้อถอนอาคารฯตามพระราชบัญญัติควบคุมอาคาร พ.ศ.2522 โดยมีใจความว่า ตามที่องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ ได้ออกตรวจสอบพื้นที่พบสิ่งก่อสร้างที่ไม่ได้รับอนุญาตให้ก่อสร้างจากเจ้าพนักงานท้องถิ่น เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กชั้นเดียวใต้ถุนสูง จำนวน 1 หลัง องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ จึงขอแจ้งให้ระงับการก่อสร้าง และดำเนินการ รื้อถอนอาคารดังกล่าว ทั้งนี้อาคารคอนกรีตเสริมเหล็กที่ทางองค์การบริหารส่วนตำบลบ้านบ่อ มีหนังสือแจ้งให้ระงับการก่อสร้างและดำเนินการรื้อถอนตั้งแต่ วันที่ 22 มกราคม 2557 ก็คือร้านอาหารชื่อดังที่ถูกกล่าวหาว่าบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลน

          แม้ว่าการดำเนินการต่างๆ ในการทวงคืนพื้นที่ป่าชายเลน ในจังหวัดสมุทรสาคร จะต้องอาศัยเวลาและความอดทนเป็น อย่างมาก แต่จุดเริ่มต้นในการตรวจสอบร้านอาหารชื่อดังที่ถูกกล่าวหา ว่าบุกรุกพื้นที่ป่าชายเลนครั้งนี้ ถือเป็นบันไดก้าวแรกในการทวงคืนพื้นที่ป่าชายเลนให้กลับมาอยู่ยังที่มันควรจะเป็น เพื่อความยั่งยืนทางทรัพยากรที่จะมีไว้ให้กับลูกหลานในอนาคตของเรา

Ref : แนวหน้า ฉบับวันที่ 18 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 /http://edtech.ipst.ac.th (ภาพประกอบ)