DMCR NEWS

 กระบวนการจัดการฐานทรัพยากรเชิงพื้นที่ในระบบภูมินิเวศอ่าวพังงาตอนใน :
ประสบการณ์ บทเรียนและพัฒนาการของตำบลมะรุ่ย อ. ทับปุด จ. พังงา

The Spatial Resources Base Management Process in Ecological Landscape Systems at the Inner area of Phang-nga Bay: Experience, Lesson, and Evolution of the Marui Sub-District, 
Tubput District, Phang-nga Province 

ธนู แนบเนียร และ จตุรงค์ คงแก้ว  

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มุ่งศึกษาพัฒนาการและกระบวนการจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งในระบบภูมินิเวศอ่าวพังงาตอนใน ในช่วง พ.ศ. ๒๕๕๖­–๒๕๕๗ โดยวิธีการร่วมปฏิบัติการกับชุมชน สัมภาษณ์ผู้เกี่ยวข้องจำนวน ๑๕ คน และการสนทนากลุ่มจำนวน ๒ ครั้ง พบว่ากระบวนการจัดการฐานทรัพยากร ในตำบลมะรุ่ยแบ่งออกเป็นสามช่วงเวลา คือ ยุคทรัพยากรเสื่อมโทรม ยุคทำงานร่วมกับโครงการชาร์ม และยุคปัจจุบัน ฐานทรัพยากรที่สำคัญได้แก่ ป่าชายเลน ดอนหอยตลับ และทรัพยากรประมง การเปลี่ยนแปลงที่สำคัญได้การหยุดบุกรุกป่าชายเลน การฟื้นฟูดอนหอยตลับ การจัดระเบียบหลักหอยนางรม และหยุดการทำประมงแบบทำลายล้าง บทเรียนและประสบการณ์สำคัญที่ค้นพบ คือ การจัดการฐานทรัพยากรเชิงพื้นที่ต้องเริ่มต้นที่ชุมชน และต้องอาศัยการหนุนเสริมจากองค์กรพัฒนาเอกชนในฐานะองค์กรสะพานเชื่อม เพื่อทำงานกับหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง อุปสรรคที่สำคัญ คือ ไม่มีกฎหมายที่รองรับสิทธิการจัดการทรัพยากรโดยชุมชนโดยตรง ประกอบกับการทำงานของหน่วยงานราชการมักทำตามกระแสหรือนโยบาย ไม่มีความต้องการในการส่งเสริมชุมชนในการจัดการทรัพยากรอย่างแท้จริง ในขณะเดียวกันแม้หน่วยงานราชการในกรมเดียวกันยังไม่ทำงานประสานงานกันในเชิงพื้นที่ ปล่อยให้ชุมชนต้องเป็นผู้ประสานงานด้วยตนเอง หน่วยงานที่เป็นภาคีหลักได้แก่องค์การพัฒนาเอกชน องค์การบริหารส่วนตำบลมะรุ่ย อำเภอทับปุด กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และกรมประมง ปัจจัยหนุนเสริมในอนาคต ได้แก่ พ.ร.บ. ส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง พ.ศ. ๒๕๕๘ และ พ.ร.บ. ประมงแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๘