DMCR NEWS

 แนวทางการอนุรักษ์และคุ้มครองดูแลโลมาอิรวดีในทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน

 สมชาย มั่นอนันต์ทรัพย์

ศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอ่าวไทยตอนล่าง ๑๕๘ หมู่ ๘ ต. พะวง อ. เมือง จ. สงขลา ๙๐๑๐๐

 บทคัดย่อ

การติดตามสถานภาพของโลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลาตอนบน ได้ดำเนินการโดยหน่วยงานของกรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งเป็นประจำทุกปี ตั้งแต่ ปี พ.ศ.๒๕๔๗ เป็นต้นมา ข้อมูลประชากรโลมาทะเลสาบสงขลา แสดงให้เห็นถึงแนวโน้มที่ลดลงจนอยู่ในสภาวะเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ จำนวนโลมาปัจจุบันพบอยู่ประมาณ ๒๐ ตัว เท่านั้น และแม้ว่าโลมาอิรวดีเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองและอยู่ในเขตอนุรักษ์ตามกฎหมาย (เขตห้ามล่าสัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืช) ก็ยังมีการพบเห็นโลมาตายโดยไม่ทราบสาเหตุอยู่บ้าง ทำให้ในช่วงปี พ.ศ. ๒๕๕๖–๒๕๕๗ ได้เกิดโครงการปรับเปลี่ยนเครื่องมือประมงบางประเภทเพื่อลดผลกระทบทางการประมงที่เป็นอันตรายต่อโลมาโดยตรง ส่งผลให้ในปัจจุบันการตายของโลมามีแนวโน้มดีขึ้น ไม่มากเท่ากับในอดีตที่ผ่านมาที่มีการตายเฉลี่ยมากกว่า ๖ ตัวต่อปี อย่างไรก็ตามแหล่งอาศัยของโลมาในทะเลสาบอยู่ในพื้นที่ปิด และอาจเกิดปัญหาเรื่องการผสมพันธุ์กันเองในหมู่ญาติพี่น้อง จึงเป็นปัจจัยจำกัดต่อการเพิ่มขยายพันธุ์ของโลมาตามธรรมชาติ  ดังนั้นการกำหนดมาตรการคุ้มครองและฟื้นฟูเพื่อให้ประชากรโลมาอิรวดีสามารถดำรงชีวิตอยู่คู่ทะเลสาบ จึงเป็นสิ่งที่จำเป็นอย่างยิ่งเร่งด่วน การมีพระราชบัญญัติส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลชายฝั่ง พ.ศ. ๒๕๕๘ จึงสามารถใช้เป็นเครื่องมือในความร่วมมือกันของทุกภาคส่วนและชุมชนชายฝั่ง เพื่อเป็นแนวทางอนุรักษ์และคุ้มครองโลมาอย่างยั่งยืนต่อไป