การศึกษาภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของแนวปะการังฝั่งทะเลอันดามัน
Resilience to climate change of coral Reefs in the Andaman Sea, Thailand
นลินี ทองแถม ลลิตา ปัจฉิม ชัยมงคล แย้มอรุณพัฒนา มงคล คล่องสมุทร
ทิพามาศ อุปน้อย วีระชาติ เพ็งจำรัส นพรัตน์ อินฉ้วน อำนวย แซ่ตัน
ปรีชา หนูสาย สุมาลัย จุลนวล พีระศักดิ์ มะโน
ศูนย์วิจัยและพัฒนาทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทะเลอันดามัน ๕๑ ม. ๘ ถ. ศักดิเดช ต. วิชิต อ. เมือง จ. ภูเก็ต ๘๓๐๐๐
บทคัดย่อ
ศึกษาระดับภูมิคุ้มกันของแนวปะการัง โดยใช้ตัวบ่งชี้ที่ครอบคลุมปัจจัยสิ่งแวดล้อมด้านกายภาพ ชีวภาพ และการบริหารจัดการแนวปะการังจำนวน ๑๗ ปัจจัย จากจำนวนทั้งสิ้น ๒๔ ปัจจัย ในแนวปะการังฝั่งทะเลอันดามันจำนวน ๒๒ สถานี ใน ๓ พื้นที่ ได้แก่ หมู่เกาะสุรินทร์ หมู่เกาะสิมิลัน และอ่าวพังงา จ. พังงา โดยทำการเก็บข้อมูลในเดือนธันวาคม พ.ศ. ๒๕๕๖ พบว่าสถานีที่มีคะแนนระดับภูมิต้านทานสูงที่สุด ได้แก่ อ่าวไม้งาม อ่าวหน้าอุทยาน และหาดทรายแดง ในพื้นที่หมู่เกาะสุรินทร์ สถานีที่มีระดับภูมิต้านทานในระดับปานกลาง ได้แก่ สถานีส่วนใหญ่ในบริเวณอ่าวพังงา และสถานีที่มีคะแนนระดับภูมิต้านทานต่ำที่สุดได้แก่ เกาะเมียง เกาะบอน ซึ่งอยู่ในอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน และเกาะสต็อก ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสุรินทร์ เป็นที่น่าสังเกตว่าทั้งสถานีที่มีระดับภูมิต้านทานสูงสุดและต่ำสุดตั้งอยู่ในเขตอุทยานซึ่งที่มีคะแนนการมีการบริหารจัดการในระดับปานกลาง คือมีการบริหารจัดการโดยมีกฎหมายรองรับ ซึ่งอาจบ่งชี้ได้ว่าปัจจัยสิ่งแวดล้อมทางกายภาพและชีวภาพเป็นปัจจัยที่มีผลอย่างยิ่งต่อระดับภูมิต้านทานของแนวปะการัง และการจัดการพื้นที่แนวปะการังในปัจจุบันยังมีผลไม่เด่นชัดต่อระดับภูมิคุ้มกันของแนวปะการังในหลายบริเวณ ดังนั้นหากมีการบริหารจัดการพื้นที่แนวปะการังอย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งลดภัยคุกคามจากกิจกรรมของมนุษย์ได้อย่างจริงจัง จะทำให้ระดับภูมิคุ้มกันต่อการเปลี่ยนแปลงสภาวะภูมิอากาศของแนวปะการังมีค่าสูงขึ้น และมีส่วนให้แนวปะการังสามารถเผชิญกับปัญหาการฟอกขาวได้ในระยะยาว