“สสส.สำนัก 6” หนุนโครงการบ้านปลาบ้านปูพื้นที่ป่าชายเลนลดหนี้นอกระบบ ของบ้านหน้าทับ ท่าศาลา นครศรีธรรมราช ที่แก้ปัญหาหนี้สินนอกระบบ แล้วทำให้สุขภาพชุมชนดีขึ้น เป็นบ้านที่น่าอยู่มีที่ยืน
โครงการบ้านปลาบ้านปู ฟื้นฟูป่าชายเลน ลดหนี้นอกระบบ ของบ้านหน้าทับ ม.7 ต.ท่าศาลา อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช เกิดขึ้นด้วยพลังความร่วมมือจากผู้นำกลุ่มต่างๆ ทั้งกลุ่มประมงชายฝั่งบ้านหน้าทับ กลุ่มมุสลีมะฮ์แม่บ้านหน้าทับ กลุ่มเครื่องแกงบ้านแหลมโฮมสเตย์ กลุ่มแกนนำศาสนาอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมบ้านหน้าทับ ซึ่งมีนายสุธรรม โต๊ะหมาด ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ 7 บ้านหน้าทับ ต.ท่าศาลา อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช เป็นผู้ดูแลโครงการ ได้รับทุนสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) สำนัก 6
“ทักษิณ หมินหมัน” ชาวบ้านที่เติบโตมากับการขายกาแฟให้กับชาวประมง เปิดเผยว่า อาชีพตนคือขายกาแฟและน้ำชาให้ชาวประมง เราเติบโตมาด้วยกัน เห็นความทุกข์ของชาวประมง ว่าหาปูปลายากขึ้นทุกวัน ชาวประมงต้องออกไปหาไกลมากขึ้น เมื่อเขาหาปลายาก ตนก็ขายของยากไปด้วย จึงมานั่งคิดร่วมกัน ว่าต้องแก้ไข เพราะชาวบ้านเริ่มย้ายถิ่น นักเรียนไม่ได้เรียน ต้องออกมาทำงานช่วยพ่อแม่ จึงต้องช่วยกัน ขณะที่เขามากินน้ำชา เราก็ชวนคุย ว่าเรามาจัดพื้นที่ในทะเลซัก 4-5 ไร่ แล้วมาทำบ้านให้ปู ทำที่อยู่ให้ปลา จากวันนั้นสู่วันนี้ได้กลายเป็นที่รวมใจด้วยกลัง “พึ่งพา พึ่งกัน”
สำหรับบทบาทสำคัญของกลุ่มต่างๆ นอกจากจะแก้ปัญหาหนี้สินนอกระบบแล้ว ต้องทำให้สุขภาพชุมชนดีขึ้นอย่างเป็นระบบด้วย เช่น กลุ่มประมงชายฝั่งบ้านหน้าทับ ต้องคอยตรวจระแวดระวังดูแลการใช้เครื่องมือของเรือประมงชายฝั่ง การจับปลาโดยไม่ใช้ยา กลุ่มแม่บ้าน ซึ่งเรียกว่ากลุ่มมุสลีมะฮ์ แม่บ้านของบ้านหน้าทับ จะเตรียมการจัดทำอาหารต้อนรับนักท่องเที่ยวเข้ามาเยือน กลุ่มผลิตเครื่องแกงบ้านแหลมโฮมสเตย์ จัดการเรื่องการต้อนรับการทำอาหาร กลุ่มแกนนำศาสนาประจำมัสยิดบ้านหน้าทับ มีบทบาทสร้างความเข้าใจและการพัฒนาชีวิต กลุ่มเยาวชนบ้านหน้าทับ จัดการเรื่องความสะอาดและรณรงค์เก็บขยะทุกเสาร์-อาทิตย์ กลุ่มอนุรักษ์ป่าชายเลนบ้านหน้าทับดูแลการจัดการพื้นที่ป่าชายเลนให้มีความสมบูรณ์ และกลุ่มอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมบ้านหน้าทับมีบทบาทคอยดูแลภาพรวมทั้งพื้นที่ป่าชายเลน ซึ่งวันนี้ได้มีการร่วมบริจาค ปูไข่ จำนวน 45 ตัว เป็นไข่ปู ประมาณ 2,700,000 ฟอง และเพิ่มพันธุ์หอยแครงตามธรรมชาติ ประมาณ 3,000,000 ตัว ในพื้นที่อนุรักษ์
จากเรื่องเล็กๆ ที่เริ่มจากความสัมพันธ์ในชุมชนกลายเป็นพลังที่ยิ่งใหญ่ต่อการจัดการชีวิตของชุมชนบ้านหน้าทับ เมื่อการจัดการคุณภาพชีวิตของชุมชน มีความมั่นคงทั้งอาชีพ อาหารการกิน สุขภาพย่อมดี ไม่ใช่แค่ทางกาย ความสุขทางใจคือตัวชี้วัดอย่างยั่งยืน เพราะเด็กในชุมชนก็ไม่ต้องไปทำงานนอกหมู่บ้าน เพื่อนๆ ชาวประมงก็ไม่ต้องไปหาปูปลาไกลบ้าน ที่นี่จะเป็นแหล่งอาหารที่มีความอุดมสมบูรณ์จากการทำบ้านปูบ้านปลา ซึ่งพบว่ามีสัตว์น้ำเพิ่มขึ้นมากกว่าที่คิดไว้ ปูไข่เพิ่มมากขึ้นจากการจัดทำพื้นที่อนุบาลปู และหอยจุ๊บแจงจากที่มีเคยหายไปจากพื้นที่ แต่วันนี้สามารถหาได้ฟื้นคืนกลับมาเพิ่มขึ้น ซึ่งหาได้ 30-50 กิโลกรัมต่อคน รวมทั้งปูเปี้ยวมากขึ้น จับได้ประมาณวันละ 100 กิโลกรัมต่อคน
“กำไล สมรักษ์” พี่เลี้ยงโครงการนี้ กล่าวว่า เป็นเรื่องที่น่าดีใจที่ชุมชนและผู้นำชุมชนร่วมคิดร่วมทำเรื่องนี้มาตั้งแต่ปี 2555 ใช้หลักคิดที่ชัดเจนเห็นการแก้ไขปัญหาหนี้สิน ซึ่งจะเป็นตัวอย่างที่ดีในการพึ่งตนเองให้พื้นที่อื่นมาเรียนรู้ เมื่อธรรมชาติกลับมาสมบูรณ์ ความสุขกลับสู่ชุมชน ชาวบ้านกลับมาร่วมมือกันมากขึ้นทำให้วันนี้พื้นที่บ้านหน้าทับ อ.ท่าศาลา เป็นแหล่งเรียนรู้บ้านปลาบ้านปู มีการบริการนำเที่ยวโดยกลุ่มชาวประมง เพื่อไปชมการอนุรักษ์ เกิดการร่วมมือกับสถาบันการศึกษาและโรงเรียนร่วมกิจกรรมอนุรักษ์ป่าชายเลน และเกิดการจัดตั้งองค์กรร่วมกันสร้างศูนย์เรียนรู้วิทยาศาสตร์ทางทะเลและป่าชายเลนอ่าวทองคำ บ้านหน้าทับ อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช
โครงการบ้านปลาบ้านปู พื้นฟูป่าชายเลน ลดหนี้นอกระบบ บ้านหน้าทับ อ.ท่าศาลา จ.นครศรีธรรมราช ทำให้เห็นภาพแห่งอนาคต ว่า การทำให้ชุมชนเข้มแข็ง คือการทำให้คนทั้งหมู่บ้านทั่วทุกชุมชน มองเห็นความสำเร็จจากมันสมองและวิธีคิดที่มาจากพรแสวง ทำให้มองเห็นภาพชุมชนแห่งความสุขอีกครั้ง ด้วยชีวิตที่ดีขึ้น ลูกหลานไม่ต้องมาลำบากในเมืองจากต้นทุนชีวิตที่สูงขึ้น ชุมชนน่าอยู่ บ้านหน้าทับ “มีที่ยืน”
ขอบคุณข้อมูลจากเว็บไซต์เดลินิวส์ http://www.dailynews.co.th/