กรมทะเล รับมือพะยูนตายรายวัน และการล่าเอาเขี้ยว
เผยนโยบาย ไม่ใช่แค่ “นับศพ” แต่ต้องเปลี่ยนเป็น “รักษาชีวิต”

พะยูน มิได้เป็นเพียง “สัตว์ทะเลหายาก” แต่เป็น “ตัวชี้วัดสุขภาพของทะเลไทย” ดังนั้นการปกป้องพะยูนคือการปกป้องทรัพยากรชายฝั่งที่เป็นทุนชีวิตของชุมชน และเป็นพันธสัญญาของไทยต่อประชาคมโลก

กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง เผยสถิติการตายและเกยตื้นของพะยูน ดังนี้

ปีงบประมาณ 2558 – 2565 พบพะยูนเกยตื้น ทั้งหมด 132 ตัว โดยพะยูนถูกลักลอบตัดเขี้ยว/หัวทั้งหมด 11 ตัว (8.3%)

ปีงบประมาณ 2566 – 2568 พบพะยูนเกยตื้น ทั้งหมด 112 ตัว โดยพะยูนถูกลักลอบตัดเขี้ยว/หัว ทั้งหมด 8 ตัว (7.1%) โดยทั้งหมดถูกตัดหลังตายแล้ว

ปีงบประมาณ 2569 พบพะยูนเกยตื้น ทั้งสิ้น 2 ตัว โดยพบการลักลอบตัดเขี้ยว/หัว 1 ตัว โดยทั้งหมดถูกตัดหลังตายแล้ว
ด้วยสถานการณ์วิกฤตที่พะยูนได้เผชิญอยู่ในปัจจุบัน ทั้งหญ้าทะเลเสื่อมโทรม ถิ่นอาศัยลดลง และต้องต่อสู้กับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงไปทำให้พะยูนตายทั้งการการป่วยและขาดอาหาร จากเครื่องมือประมงและการสัญจรทางน้ำ แต่ยังถูกซ้ำเติมจากกลุ่มคนที่มีความเชื่อที่ผิด ตัดหัวเพื่อเอา “เขี้ยว” พะยูน
จากสถานการณ์ดังกล่าว กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ได้ดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหามาอย่างต่อเนื่อง มิใช่การแก้ปัญหาในระยะสั้นเท่านั้น มีการแก้ปัญหาโครงสร้าง เช่น เครื่องมือประมงอันตราย คุณภาพน้ำ และพื้นที่อนุรักษ์ รวมถึงบูรณาการระหว่างภาครัฐ เอกชน และชุมชน ทั้งยังใช้เทคโนโลยีในการติดตามสำรวจประชากรพะยูน นำไปสู่มาตรการเชิงรุก เฝ้าระวัง ช่วยเหลือฉุกเฉิน ป้องกันการล่า และลักลอบ พัฒนาศักยภาพเจ้าหน้าที่ ฟื้นฟูถิ่นอาศัย และสร้างการมีส่วนร่วม

โดยขับเคลื่อน 4 มาตรการแก้วิกฤตหญ้าทะเล-พะยูน ได้แก่ สำรวจพะยูนและประเมินหญ้าให้เป็นปัจจุบัน ประกาศพื้นที่คุ้มครองและบังคับใช้มาตรการ ช่วยเลือพะยูนที่ยังมีชีวิต และฟื้นฟูแหล่งหญ้าทะเล
ขอความร่วมมือช่วยกันสอดส่องดูแลและเป็นหูเป็นตาคอยแจ้งเบาะแสเมื่อพบพะยูนเจ็บป่วย และเกยตื้น หรือพบการกระทำผิดต่อสัตว์ทะเลหายาก หากผู้ใดพบเห็นหรือมีเบาะแสคนตัดเขี้ยวพะยูน สามารถแจ้งข้อมูลได้ที่สายด่วนพิทักษ์ป่าและรักษาทะเล 1362