ป่าชายหาดจัดเป็นระบบนิเวศทางทะเลและชายฝั่งที่มีความเฉพาะตัวสูงมาก พืชพรรณที่ขึ้นอยู่ในบริเวณนี้จึงต้องมีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่แปรปรวนและรุนแรง ไม่ว่าจะเป็นดินทรายที่มีความเค็มสูง รวมถึงการเผชิญหน้ากับพายุลมแรงและไอเกลือจากทะเลโดยตรง จากการรวบรวมข้อมูลพรรณไม้เด่นที่มีบทบาทสำคัญในการจำแนกสายพันธุ์และช่วยยึดโยงหน้าดินชายหาด สามารถแบ่งกลุ่มลักษณะทางกายภาพได้ดังนี้:
- กลุ่มไม้ยืนต้นและไม้พุ่มขนาดใหญ่:
- หูกวาง (Terminalia catappa): ไม้ยืนต้นใบใหญ่ ทรงพุ่มรูปไข่กลับ ผลทรงรีสามารถลอยน้ำได้
- กระทิง (Calophyllum inophyllum): ใบหนามันวาว ดอกกลีบขาวสะอาดพร้อมเกสรสีเหลืองโดดเด่น
- ตีนนก (Vitex trifolia): ไม้พุ่มใบประกอบ ดอกขนาดเล็กขึ้นรวมกันเป็นช่อบริเวณปลายกิ่ง
- เสม็ด (Melaleuca leucadendra): ใบเรียวยาว เปลือกลำต้นลอกออกเป็นแผ่น ๆ ดอกเป็นช่อขาวพวงคล้ายแปรงล้างขวด
- สนทะเล (Casuarina equisetifolia): ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ ใบช่อลู่รูปกลมคล้ายเข็ม ทนทานต่อสภาพลมพายุและไอเกลือได้ดีเยี่ยม
- กลุ่มไม้ดอกและไม้พุ่มเฉพาะถิ่นชายหาด:
- จิกทะเล (Barringtonia asiatica): มีดอกสวยงามและโดดเด่นด้วยเกสรตัวผู้จำนวนมากสีชมพูขาว มีผลรูปทรงสี่เหลี่ยมคล้ายพีระมิด
- ปอทะเล (Hibiscus tiliaceus): มีดอกสีเหลืองสดใสรูปทรงคล้ายดอกชบา และมีใบรูปหัวใจขนาดใหญ่
- พลับพลึงทะเล (Crinum asiaticum): พืชล้มลุกมีหัวอยู่ใต้ดิน ใบยาวเรียวหนา ดอกสีขาวส่งกลิ่นหอมและมีกลีบเรียวแฉก
- รักทะเล (Scaevola taccada): ไม้พุ่มใบเขียวอวบน้ำ มีลักษณะพิเศษคือกลีบดอกมีเพียงครึ่งวงกลม
- สำมะงา (Clerodendrum inerme): ไม้พุ่มขนาดเล็ก ใบเขียวสด ดอกขาวและมีเกสรตัวผู้ยาวสีชมพูยื่นออกเด่นชัด
- คนทีสอ (Vitex trifolia): พืชที่เติบโตได้ดีในดินเค็ม ลักษณะใบเป็นใบประกอบ ดอกมีสีม่วงอ่อนหรือสีฟ้า
- กลุ่มไม้เถา ไม้เลื้อย และพืชพื้นที่ชุ่มน้ำชายหาด:
- เสี้ยวเถา (Bauhinia): ไม้เถาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวคือใบรูปหัวใจแยกเป็นสองพู ดอกมีสีชมพูม่วงสวยงาม
- ผักบุ้งทะเล (Ipomoea pes-caprae): ไม้เถาเลื้อยตามพื้นทราย ลำต้นอวบน้ำ ใบหนาอวบน้ำ และออกดอกรูปแตรสีม่วงอมชมพู
- เตยทะเล (Ipomoea pes-caprae): ลำต้นมีรากค้ำยันแข็งแรง ใบยาวขอบขนานมีหนามแหลมคม ออกผลรวมกันเป็นช่อใหญ่สีส้มหรือแดงเมื่อสุก
- หลุมพี (Eleiodoxa conferta): พืชตระกูลปาล์มที่พบในพื้นที่ชุ่มน้ำใกล้ชายหาด ผลรวมกันเป็นกระปุกสีน้ำตาล
แหล่งที่มา : รายงานสถานการณ์ด้านทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง และการกัดเซาะชายฝั่งของประเทศ พ.ศ. 2567